Uitverkiezing / Predestinatie

Inhoud: Verschillende interpretaties De bijbel leert Gevolgen van deze leer Appendix: Texten die de vrije wil lijken uit te sluiten

VERSCHILLENDE INTERPRETATIES

Het woord 'uitverkiezing' komt meerdere keren voor in de bijbel, maar wordt op verschillende manieren uitgelegd. De twee belangrijkste gedachtengangen zijn:

• De eerste gedachtengang is uitverkiezing op basis van voorkennis. Uitverkiezing is de eeuwige, uit liefde voortkomende beslissing van God, waarmee Hij een historisch plan voor verlossing opstelt. Daardoor geeft Hij iedere persoon de mogelijkheid voor eeuwige verlossing. God heeft Jezus uitverkoren om de enige en absolute middelaar te zijn tussen Hem en de mensheid.

• De tweede gedachtengang is het geloof dat God souverein is en alles wat er gebeurt bepaalt en vaststelt, ongeacht wat een mens will. Wat God beslist kan niemand veanderen. Binnen deze gedachtengang bestaan er twee richtingen:

Enkelvoudige predestinatie (waarin de Luthersen geloven) en dubbelvoudige predestinatie (waarin de Calvinisten geloven)

Enkelvoudigen predestinatie betekent dat God van tevoren bepaalt wie er in de hemel komen.

Dubbele predestinatie betekent dat God van tevoren bepaalt wie er in de hemel zullen komen en wie er in de hel zullen komen.

In de rest van dit artikel gebruiken wij de woorden ‘uitverkiezing’ en ‘predestinatie’ voor de tweede (bovengenoemde) gedachtengang.

Binnen deze tweede gedachtengang over uitverkiezing zijn er drie belanrijke voorstanders:

Augustinus (354-430):

Augustinus was de eerste persoon die een systematische leer over uitverkiezing opgesteld heeft. De dwang die hij voelde om de onverdiende, willekeurige aard van genade te verdedigen leidde hem ertoe de leer van uitverkiezing op te ontwikkelen. In “Ad Simplicianum” ontwikkelde hij zijn leer en legde Romeinen 5:12 en hoofdstuk 9 uit.

“Het plan van God bestaat eerst en door dit plan verkiest hij” (Ad Simplicianum I, 2, 6)

In “Ad Simplicianum” verklaart hij dat God zoveel mensen verkiest voor de hemel als er engelen zijn gevallen. (Faith, Hope and Charity /Enchiridion de fide, spe et caritate/ 9,29)

Luther (1483-1546):

Luther, die zelf een monnik in de orde van Augustinus was, nam deze leer meer dan duizend jaar later over en ontwikkelde hem verder. In zijn belangrijkste werk “De knechtelijke wil” schrijft hij:

“Want als wij geloven dat het waar is dat God alle dingen van tevoren weet en van tevoren bepaald ... en dat niets buiten zijn wil om gebeurt, dan kan er als logische consequentie, geen vrije wil zijn in een mens, engel of welk ander schepsel dan ook.” (I bid. p. 317, paragraaf 19)

Calvijn (1509-1564):

Calvijns leer kreeg veel invloed toen zij besproken en ontwikkeld werd op de synode van Dordrecht (1618-1619 in Nederland) en werd de officiële gereformeerde leer.

“Met uitverkiezing bedoelen we het eeuwige besluit van God waarmee hij in zichzelf bepaalde wat Hij wilde dat er zou gebeuren met elk mens. Alle zijn niet op gelijke voorwaarden geschapen, maar sommige zijn voorverordineerd voor het eeuwige leven, anderen voor het eeuwige verderf.” (Institutio Christianae Religionis 3. 21. 5)

DE BIJBEL LEERT:

God leeft in de eeuwigheid. Hij leeft niet in de tijd zoals mensen. Voor hem is alles tegenwoordige tijd. Daarom weet hij welke keuzes mensen maken. Omdat God weet wie er voor hem kiezen, kan Hij hen kiezen en uitverkiezen om zijn gehoorzame kinderen te worden.

Want die Hij (God) TEVOREN GEKEND HEEFT, die heeft hij ook tevoren verordineerd den beelde zijns zoons gelijkvormig te zijn, opdat Hij de Eerstgeborene zij onder vele broederen. En die Hij te voren verordineerd heeft, dezen geeft Hij ook geroepen; en die Hij geroepen heeft, dezen heeft Hij ook gerechtvaardigd; en die Hij gerechtvaardigd heeft, dezen heeft Hij ook verheerlijkt. (Romeinen 8: 29-30)

Vers 30 moet samen met vers 29 gelezen worden waar uitgedrukt is dat God die mensen verkiest die hij tevoren gekend heeft. Dit betekent dat God niet willekeurig kiest, maar op basis van de beslissing van de mens die hij tevoren geweten heeft. Iedereen van wie hij wist dat ze voor God zouden kiezen, verkoos hij om‘den beelde zijns zoons gelijkvormig te zijn‘.

Petrus, een apostel van Jezus Christus, aan de vreemdelingen, verstrooid in Pontus, Galatie, Kappadocie, Azie en Bithynie, Den UITVERKORENEN NAAR DE VOORKENNIS VAN GOD DEN VADER, in de heiligmaking des Geestes, tot gehoorzaamheid en besprenging des bloeds van Jezus Christus ...(1 Petrus 1:1-2)

God wil in zijn liefde iedereen verkiezen (kiezen en redden) om eeuwig met hem samen te zijn, maar hij dwingt niemand om een relatie met hem te hebben.

(...) Want dat is goed en aangenaam voor GOD, ONZEN ZALIGMAKER; WELKE WIL, DAT ALLE MENSEN ZALIG WORDEN, en tot kennis der waarheid komen. (1 Timótheüs 2:3-4)
DE HEERE vertraagt de belofte niet (gelijk enigen [dat] traagheid achten ), maar IS LANKMOEDIG OVER ONS, NIET WILLENDE, DAT ENIGEN VERLOREN GAAN, maar dat zij ALLEN TOT BEKERING KOMEN. (2 Petrus 3:9)

In de bijbel vinden we de duidelijke leer dat God wil dat iedereen in de hemel komt, maar dat de mensen een vrije wil hebben om te beslissen dat ze dat niet willen. Als God de beslissing van mensen niet mee zou laten tellen, zou de hel leeg zijn omdat God dan ook daadwerkelijk iedereen zou redden.

Maar de Farizeërs en de wetgeleerden HEBBEN DEN RAAD GODS TEGEN ZICHZELVE VERWORPEN, van hem niet gedoopt zijnde. (Lukas 7:30)

De Farizeërs en de wetgeleerden hebben zelf beslist om niet deel te nemen aan Gods raad. God wilde ook dat zij zich zouden bekeren, maar zij wilden het niet.

HET DOEL VAN HET BESTAAN VAN DE WERELD

God schiep de wereld omdat Hij liefde is. Hij wilde deze liefde met mensen delen. Daarom schiep hij ons om heilig te zijn, zoals Hij heilig is (1 Petrus 1:16). God heeft nooit gewild dat mensen zouden zondigen. Het feit dat de mensen ongehoorzaam waren en tegen God gezondigd hebben, is een inbreuk op het eigenlijke plan van God. Het eigenlijke doel voor de mensen was om een relatie met hun Schepper te hebben. Wij weten dat God liefde is en dat Hij rechtvaardig is en dat alle deugden in Zijn wezen samenkomen. Daarom was zijn plan om de wereld te scheppen ook puur. Hij houdt van de mensen die Hij geschapen heeft. Als Hij zou hebben beslist dat alles volgens zijn wil zou gebeuren, zou de vervulling van zijn plan voor een wereld vol van liefde en vrede onveranderd zijn gebleven tot op de dag van vandaag. Omdat Hij de wil van mensen respecteert, kon de zonde in de wereld komen, door hun beslissing. Uitverkiezing drukt in feite uit dat God van tevoren gepland heeft dat de mens zou moeten zondigen en dat Hij wil dat de meeste mensen naar de hel gaan. Dit zou God de auteur van de zonde maken. Voordat ze geboren zijn, is er al beslist dat de meeste mensen nooit een kans zullen hebben om gered te worden (volgens Calvijn).

Zou Ik enigzins lust hebben aan den dood des goddelozen, spreekt de Heere HEERE; is het niet, als hij zich bekeert van zijn wegen, dat hij leve? Werpt van u weg al uw overtredingen, waardoor gij overtreden hebt, en maakt u een nieuw hart en een nieuwen geest; want waarom zoudt gij sterven, o huis Israels? WANT IK HEB GEEN LUST AAN DEN DOOD DES STERVENDEN, spreekt de Heere HEERE; daarom BEKEERT U EN LEEFT. (Ezechiël 18:23, 31-32)

In de bijbel worden de mensen heel vaak opgeroepen: “Bekeert U!” Dit veronderstelt dat het mogelijk is! Wanneer Hij ons roept: “Bekeert U” beveelt hij niet, maar hij bemoedigt, vermahnt, vraagt. Voor de Almachtige is dat geen vernedering – omdat hij volkomen deemoedig is: “... alsof God door ons bade; wij bidden van Christuswege: Laat u met God verzoenen” (2 Korinthe 5: 20)

RELATIE, LIEFDE EN WIL

De reden van het bestaan van mensen is om een relatie met God te hebben (Johannes 17:3). De belangrijkste eigenschappen van een relatie zijn liefde en een vrije wil. Als iemand gedwongen wordt om met iemand anders samen te zijn, is dat niet een uitdrukking van liefde. Een relatie is gebaseerd op liefde als beide partijen de vrijheid hebben om te kiezen of ze samen willen blijven of om zich van elkaar te scheiden. Als je de macht hebt over iemands wil, is hij een Robot geworden. Robots doen dat waarvoor ze gemaakt zijn. God heeft geen robots geschapen, maar mensen, die de keus hebben om Hem lief te hebben, of om dat niet te doen.

Ik neem heden tegen ulieden tot getuigen den hemel en de aarde; het leven en den dood heb ik u voorgesteld, den zegen en den vloek! KIEST DAN HET LEVEN, opdat gij levet, gij en uw zaad; Liefhebbende den HEERE, uw God, Zijner stem gehoorzaam zijnde, en Hem aanhangende; want Hij is uw leven en de lengte uwer dagen; opdat gij blijft in het land, dat de HEERE uw vaderen, Abraham, Izak en Jakob, gezworen heeft hun te zullen geven. (Deuteronomium 30: 19,20)

Jeruzalem, Jeruzalem! gij, die de profeten doodt, en stenigt, die tot u gezonden zijn! HOE MENIGMAAL HEB IK UW KINDEREN WILLEN BIJEENVERGADEREN, gelijkerwijs een hen haar kiekens bijeenvergadert onder de vleugels; en GIJLIEDEN HEBT NIET GEWILD. (Mattheüs 23:37)

[Is] [er] niet, indien gij weldoet, verhoging? en zo gij niet weldoet, de zonde ligt aan de deur. Zijn begeerte is toch tot u, en GIJ ZULT OVER HEM HEERSEN. (Genesis 4:7)

Zelfs na de zondeval zijn de mensen niet verplicht om te zondigen, maar worden opgeroepen om over de zonde te heersen.

GEVOLGEN VAN DEZE LEER

• Mensen die in uitverkiezing geloven ontkennen dat de mens een vrije wil heeft om God’s aanbod van genade te accepteren of af te wijzen.

• Zij geloven ook dat de mens volledig verdorven is, omdat als mensen in staat zouden zijn om iets goeds te doen, kunnen zij ook God zoeken. Dit is geen bijbelse leer.

Want wanneer de heidenen, die de wet niet hebben, van nature de dingen doen, die der wet zijn, dezen de wet niet hebbende, zijn zichzelven een wet; ... (Romeinen 2: 14)

• Als iemand zonder eigen keus bestemd is voor een eeuwig leven met God, is het onmogelijk om van God weg te gaan (en eeuwig verloren te zijn), dus als iemand uitverkiezing leert zou de consequentie zijn dat afval van het geloof niet mogelijk is.

Zie het thema "About the apostasy".

• Verder kan diegene die uitverkoren is de genade niet weerstaan, omdat die die uitverkoren zijn toch sowieso bij God zullen komen.

Gij hardnekkigen en onbesnedenen van hart en oren, GIJ WEDERSTAAT ALTIJD DEN HEILIGEN GEEST; gelijk uw vaders, [alzo] ook gij. (Handelingen 7:51)

• Uitverkiezing negeert de belangrijkheid van werken. De bijbel leert zeer duidelijk dat het geloof zonder werken dood is en dat het geloof alleen niet redden kan.

Zie het thema "Faith and works".

Wat nuttigheid is het, mijne broeders, indien iemand zegt, dat hij het geloof heeft en heeft de werken niet? Kan dat geloof hem zalig maken. Maar wilt gij weten, o ijdel mens, dat het geloof zonder de werken dood is? (Jakobus 2: 14,20

Wanneer men leert dat werken niet belangrijk zijn, heeft dat tot gevolg dat het niet mogelijk is om aan de vruchten te zien of iemand een christen is of niet.

Zie het Thema "Who is a Christian?".

Dat is in strijd met Mattheüs 7:16, waar staat dat men een boom aan de vruchten kan kennen.

Aan hun vruchten zult gij hen kennen. Leest men ook een druif van doornen, of vijgen van distelen? (Mattheüs 7:16)

Echt geloof wordt gevolgd door daden en toewijding.

• Kerk verliest haar betekenis, omdat je tegen niemand kan zeggen: je moet een beslissing nemen. Het gevolg is dan, dat ongelovigen vaak jarenlang geaccepteerd worden zonder dat ze een beslissing nemen, hoewel de bijbel leert in 2 Kortinthe 6:14 – 7:1 dat gelovigen en ongelovigen niet onder een juk kunnen gaan en voor hetzelfde doel kunnen vechten.

Trekt niet een ander juk aan met de ongelovigen; want wat mededeel heeft de gerechtigheid met de ongerechtigheid, en wat gemeenschap heeft het licht met de duisternis? En wat samenstelling heeft Christus met Belial, of wat deel heeft de gelovige met den ongelovige? Of wat samenvoeging heeft de tempel Gods met de afgoden? Want gij zijt de tempel des levenden Gods, gelijkerwijs God gezegd heeft: IK ZAL IN HEN WONEN EN IK ZAL ONDER HEN WANDELEN, EN ZIJ ZULLEN MIJ EEN VOLK ZIJN. Daarom GAAT UIT HET MIDDEN VAN HEN EN SCHEIDT U AF, zegt de Heere, EN RAAKT NIET AAN HETGEEN ONREIN IS, en Ik zal ulieden aannemen, En Ik zal u tot een Vader zijn, en gij zult Mij tot zonen en dochteren zijn, zegt de Heere, de Almachtige. Dewijl wij dan deze beloften hebben, geliefden, laat ons onszelven reinigen van alle besmetting des vleses en des geestes, voleindigende de heiligmaking in de vreeze Gods. (2 Korinthe 6:14-7:1)

• Daarom wordt er dan vaak een verschil gemaakt tussen de lokale “zichtbare” kerkdiensten (waar er dan ook ongelovigen bij zijn) en de “onzichtbare kerk” die alleen uit gelovigen bestaat, onafhankelijk van plaats en tijd. Dit gekunstelde verschil heeft geen enkele basis in de bijbel.

Zie het thema "The visible church".

• Uitverkiezing betekent ook dat zelfs als iemand zich vandaag wil bekeren, dat hij dat niet kan, omdat hij moet wachten tot God hem bekeert. Dit betekent dat iemand er niet mee kan beginnen om een heilig en godvruchtig leven te leiden, hoewel in Hebreën 3:7-8 en Psalm 95:7-8 staat: “Heden, zo gij Zijn stem hoort, verhardt uw hart niet, gelijk te Meriba.” Dit is een catastrophale verleiding van de mensen die passieven mensen tot gevolg heeft.

• Verkeerde voorstelling van God. Als het zo zou zijn dat God onafhankelijk van de wil van mensen zou beslissen wie er gered is en wie niet, dan zou dit betekenen dat Gods toorn over mensen komt die hij eigenlijk ZELF NIET WIL REDDEN. Het is niet rechtvaardig om mensen te bestraffen voor iets waar hij dan in principe niets aan kan doen of kan veranderen; het zou dan eigenlijk niet de schuld van de mens zijn als hij er niets aan kan doen.

• Uitverkiezing leert dat het hele wereldgebeuren volgens het plan van God afloopt. Dat betekent dat God niet alleen het goede wil, maar ook het slechte. Zo wordt God tot Auteur van de zonde gemaakt.

• De verschillende vormen van uitverkiezing: enkelvoudige en dubbele uitverkiezing, verschillen in werkelijkheid eigenlijk niet. Beide leren sluiten de vrije wil uit. Als God (in het geval van enkelvoudige uitverkiezing) “alleen maar” die kiest die naar de hemel gaan, zijn die anderen daarvan automatisch uitgesloten. Op deze manier is Gods eigen natuur de reden voor de verdoemenis van die mensen.

• Wie uitverkiezing leert moet zich bewust zijn van het feit dat hij de natuur van een mens op een verkeerde manier begrijpt en difinieert. Hij devalueert de mens doordat hij ontkent dat hij een persoon is. Een persoon te zijn betekent in staat en verplicht te zijn uit vrijheid bewust te handelen, met bepaalde motieven en doelen. Dat betekent toegang te verkrijgen tot de zin van het leven en de consequenties te dragen die de eigengekozen manier van leven met zich meebrengt.

Texten DIE DE VRIJE WIL LIJKEN UIT TE SLUITEN - VERVOLG